UAM ZAKŁAD  FRAZEOLOGII   I   KULTURY  JĘZYKA  POLSKIEGO Instytut Filologii Polskiej
Collegium Maius
ul. Fredry 10
61-701 Poznań


aktualizacja: 15.11.2019 r.
Aktualności

Archiwum zebrań naukowych dostępne jest tutaj.


Poznańskie Studia Polonistyczne oraz Poznańskie Spotkania Językoznawcze na stronach PRESSto  zapraszamy!

Zapraszamy na podstronę linki, na której znaleźć można wiele odnośników do filologicznych zasobów elektronicznych.

Nowości wydawnicze


Stulecie poznańskiej polonistyki (1919-2019)


t. 1: Okres międzywojenny i lata okupacji
red. B. Judkowiak, S. Wysłouch, S. Karolak, A. Piotrowicz Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”
Poznań 2018, ss. 384

t. 2: Językoznawstwo po roku 1945
red. A. Piotrowicz, S. Wysłouch, B. Judkowiak, S. Karolak Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”
Poznań 2018, ss. 430

t. 3: Nauka o literaturze po roku 1945
red. S. Wysłouch, B. Judkowiak, S. Karolak, A. Piotrowicz Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”
Poznań 2019, ss. 597
Małgorzata Miławska-Ratajczak

Dialog w roli głównej. Polszczyzna we współczesnym kinie na przykładzie wybranych autorów

Wydawnictwo Universitas
Kraków 2018



Prezentowany w monografii punkt widzenia, metaforycznie sygnalizowany już w początkowych słowach tytułu, służy podkreśleniu właściwego dialogowi miejsca w dziele filmowym. W swoistym, osobnym, niezwykle przyjemnym w odbiorze idiostylu ze sporą dozą humoru, Autorka przeprowadza krok po kroku naukową, acz zrozumiałą dla każdego miłośnika X muzy, analizę środków językowych składających się na różne sposoby autorskiego kształtowania polszczyzny (zwanych strategiami stylistyczno-językowymi), czyli strategię kumpla w filmach Juliusza Machulskiego, strategię anatoma w dziełach Marka Koterskiego, strategię wrażliwca w kinie Jana Jakuba Kolskiego, strategię prowokatora w utworach Władysława Pasikowskiego i strategię naturalisty u Wojciecha Smarzowskiego. Językoznawcze (a więc stereotypowo kojarzone z nudną szkolną gramatyką), konsekwentne od pierwszych do ostatnich stron książki spojrzenie na współczesne dzieła filmowe okaże się z pewnością zaskakująco interesujące dla wielu czytelników.            
                                        
(fragment recenzji prof. UAM dr hab. Małgorzaty Witaszek-Samborskiej)
Kultura komunikacji językowej 5.
Kultura komunikacji potocznej
w językach słowiańskich


pod redakcją
A. Piotrowicz, M. Witaszek-Samborskiej, K. Skibskiego
Wydawnictwo Nauka i Innowacje
Poznań 2018



W przedkładanej Czytelnikowi monografii wieloautorskiej pt. Kultura komunikacji potocznej w językach słowiańskich znalazły się teksty, które zostały wygłoszone podczas V Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z cyklu „Kultura Komunikacji  Językowej”. Konferencja ta organizowana jest od 2009 roku w pałacu w Będlewie  (w Ośrodku Badawczo-Konferencyjnym Instytutu Matematycznego Polskiej Akademii Nauk) przez Zakład Frazeologii i Kultury Języka Polskiego oraz Pracownię  Leksykograficzną Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na ostatnie sympozjum, które odbyło się w dniach od 7 do 10 maja 2017 roku, organizatorzy zaprosili – podobnie jak w 2015 r. – nie tylko językoznawców polonistów, ale także slawistów. Poszerzenie kręgu uczestników przyniosło znakomite efekty naukowe,  czego dowodem są artykuły prezentowane w niniejszym tomie.

 fragment z Przedmowy Redaktorów 



Anna Piotrowicz
Małgorzata Witaszek-Samborska

Słownictwo gwary miejskiej Poznania
w ujęciu tematycznym

Wydawnictwo Nauka i Innowacje

Poznań 2018

Spis treści


Zagadnienia wstępne
1. O pojęciach pole wyrazowe, pole semantyczne, pole tematyczne 
2. CZŁOWIEK
    2. 1. CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
    2. 2. CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
    2. 3. CZĘŚCI CIAŁA
    2. 4. CZYNNOŚCI ORAZ STANY FIZYCZNE I FIZJOLOGICZNE
    2. 5. ZAWODY
3. AKTYWNOŚĆ CZŁOWIEKA 
    3. 1. KOMUNIKACJA JĘZYKOWA
    3. 2. SPORT 
4. WOKÓŁ CZŁOWIEKA 
    4. 1. KULINARIA
    4. 2. GOSPODARSTWO DOMOWE – UTENSYLIA
    4. 3. PRZYRODA
5. Trwałość leksyki regionalnej w wybranych polach 
    5. 1. Verba dicendi
    5. 2. Nazwy pożywienia
    5. 3. Nazwy z zakresu gospodarstwa domowego
Podsumowanie
Wykaz skrótów
Wykorzystana literatura przedmiotu
Słownik regionalizmów poznańskich występujących w książce
The Vocabulary of Poznań Urban Polish Approached Thematically (summary)


Krzysztof Skibski
Poezja jako iteratura. Relacje między elementami języka poetyckiego w wierszu wolnym

Wydawnictwo Naukowe UAM
Poznań
2017


 Iteratura to więc literatura swoista, której odbiór warunkowany jest powtórzeniem nieprostym, anachronicznym (bo specjalnie zawieszonym w czasie), realizującym się w osobliwej pętli zadania pozornie zamkniętego i w układzie o ograniczonym stopniu swobody. W taki sposób pojmowany jest tu wiersz wolny ze względu na postać zastaną, na jego niewyczerpaną awangardowość i antycypacyjną moc dzieła sztuki. Dookreślenie specyfiki tego typu wiersza może się dokonywać ze względu na dzieje formy, może jednak – też w pewnym sensie iteracyjnie – realizować się w spowolnionym badaniu synchronicznym. Spowolnionym, bo odwołującym się do mapy tekstu, do jego punktów swoistych, do językowych relacji w nieustannym odniesieniu do kultury, relacji, które dyskretnie orientują przyszłe działania interpretacyjne.
                        (fragment wstępu)










Kultura komunikacji językowej 4
Kultura komunikacji w językach słowiańskich - co nas łączy, co różni, co dziwi
, «Poznańskie Spotkania Językoznawcze» 2016, tom 31, ss. 206. 
SPIS TREŚCI
Wstęp
G. Dziamska-Lenart, P. Fliciński, Nowa frazeologia publicystyczna
J. Ignatowicz-Skowrońska, Geneza i sposoby aktualizacji zwrotu grać na x fortepianach w tekstach prasy emigracyjnej (do końca lat 80. XX wieku)
M. Miławska, Ocenzuruj się sam, czyli o konstrukcji wyrazowej to się wytnie
M. Nawrocka-Żarnecka, Jak Polacy rozumieją serbską frazeologię, a jak Serbowie polską - na podstawie jednostek odnoszących się do podobnej rzeczywistości pozajęzykowej
A. Gałczyńska, Grzeczność młodzieżowa - repliki na pochwały i komplementy
A. Kijak, Grzeczność językowa biegaczy nieprofesjonalnych (na podstawie wpisów na portalu społecznościowym Facebook)
A. Rypel, A. Wełna, Polska a chorwacka grzeczność językowa - uwarunkowania kulturowe różnic i podobieństw
M. Walczak-Mikołajczakowa, Zmiany form adresatywnych w języku bułgarskim po roku 1990
M. Gębka-Wolak, A. Moroz, Kolokacje w tekstach prawnych - problemy procedualne
M. Gębka-Wolak, Kolokacje w tekstach prawnych - czyn zabroniony
A. Moroz, Kolokacje w tekstach prawnych - wykonanie orzeczenia
D. Jastrzębska-Golonka, Wartościowanie leksemu fajnie w odczuciu współczesnego użytkownika języka
A. Dąbkowska, Co dzić znaczy zwierzać się? Rozważania pragmatycznojęzykowe
A. Kaczmarek, Tytuły angielskie w polskiej współczesnej prasie kobiecej
M. Wojtaszek, Do kogo mówi biskup? O sposobach zwracania się do odbiorców przez biskupa Grzegorza Rysia
J. Migdał, Sprawozdanie z Kongresu Historyków Języka Językoznawstwo historyczne - w poszanowaniu przeszłości, w trosce o przyszłość, Katowice, 13-15 kwietnia 2016  
SPIS TREŚCI

Wstęp
1.  Funkcje aktualizacji kanonicznych w tworzeniu warstwy językowej reportażu literackiego

2. Innowacje modyfikujące
2.1. Innowacje wymieniające
2.2. Innowacje rozwijające
2.3. Innowacje skracające
2.4. Innowacje kontaminujące
2.5. Innowacje regulujące

3. Modyfikacje łączliwości semantycznej i składniowej
3.1. Innowacje rozszerzające
3.2. Innowacje kontekstowe

4. Innowacje złożone
4.1. Innowacje parafrazujące (trawestujące)
4.2. Aluzje frazeologiczne

Zakończenie
Bibliografia
Wykaz skrótów


Małgorzata Nawrocka-Żarnecka
Związki frazeologiczne w polskim reportażu literackim autorów debiutujących w latach 60. i 70. XX wieku

Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne
Poznań
2016, ss. 200 

Beata Jezierska
Frazeologizmy w polskich przekładach współczesnej prozy francuskiej

Wydawnictwo Poznańskie Studia Polonistyczne
Poznań
2016, ss. 179
SPIS TREŚCI

Wstęp
I. Rozważania metodologiczne
I.1. Wokół frazeologii
I.1.A. Początki badań frazeologicznych w Polsce i Europie. Rola strukturalizmu
I.1.B. Frazeologia wobec nurtów późniejszych (gramatyki transformacyjno-generatywnej i kognitywizmu). Poststrukturalistyczne dziedzinowe interferenjcje
I.1.C. Poznańska szkoła frazeologiczna
I.1.D. Rozstrzygnięcia definicyjne
I.2. Wokół translatologii
I.2.A. Przedmiot badań i podstawowe pojęcia translatologii
I.2.B. Traduttore, traditore. Odpowiedzialność  tłumacza i jego kompetencje
I.2.C. Przekład na język polski wobec normy językowej. Poprawność «docelowojęzykowa»
I.2.D. Tekst literacki w translatologii i praktyce tłumaczeniowej (tzw. poznańska szkoła translatologiczna
I.2.E. Tłumaczenie frazeologizmów
II. Interpretacja materiału
II.1. Zasady ekscerpcji i budowa korpusu. Wykorzystane źródła leksykograficzne
II.2. Frazeologizm w tekście finalnym wobec kontekstu oryginalnego
II.2.A. Ekwiwalent strukturalnoi-semantyczny
II.2.B. Ekwiwalent wyłącznie semantyczny
II.2.C. Frazeologiczna półkalka
II.2.D. Frazeologizm «drugiego wyboru»
II.2. E. NIezależne użycie frazeologizmu w przekładzie
Podsumowanie
Bibliografia










red.  EWELINA WOŹNIAK-WRZESIŃSKA 2018
PIOTR FLICIŃSKI 2006–2018
 Document made with Nvu